Ymweliad Gweinidog yn ymchwilio i ddatrysiadau amgylcheddol prosiect

Mae prosiect ar y cyd rhwng Coleg Sir Gâr a chwmni Power & Water wedi ennyn diddordeb Lesley Griffiths, Gweinidog yr Amgylchedd, Ynni a Materion Gwledig.

Yn ddiweddar ymwelodd y gweinidog â staff y prosiect ar gampws Coleg Sir Gâr yn y Gelli Aur, ble maen nhw’n gweithio i leihau effaith amgylcheddol gwastraff fferm.

Gyda rheoliadau amaethyddol newydd ar fin cael eu gweithredu yng Nghymru, roedd y gweinidog yn awyddus i ddysgu am ddatblygiadau o fewn Prosiect Prosiectslyri, menter sy’n torri tir newydd sy’n mynd i’r afael â rheoli slyri.

Mae’r prosiect, a ariennir gan Lywodraeth Cymru a Chronfa Amaethyddol Ewrop ar gyfer Datblygu Gwledig, wedi datblygu system ddihysbyddu a phuro arbenigol mewn ymateb i’r meintiau cynyddol o slyri a'r dirywiad mewn ansawdd y dŵr yn yr afonydd.

Mae’r bartneriaeth arbenigol hon rhwng Coleg Sir Gâr a chwmni Power & Water o Abertawe yn dod ag arbenigedd amaethyddol a gwyddonol ynghyd sy’n arwain at ddatrysiad rheoli slyri gan ddefnyddio Soneco®, sef dull sono-electrocemeg sy’n lleihau cynhwysiad dŵr y maetholion o 80% ac yn cynyddu crynodiad maethol sy’n golygu y gellir ailgylchu’r sgil gynnyrch fel gwrtaith.

Mae Prosiect Prosiectslyri wedi gwneud datblygiadau sylweddol ac mae’n cyflawni ei gyrchnodau ond mae yna le i ymchwilio pellach. 

Mae diddordeb gan staff y prosiect mewn archwilio datrysiadau i ddinistrio bacteria pathogenig er mwyn lleihau clefydau mewn gwartheg a ledaenir mewn tir pori. Hefyd maen nhw’n awyddus i ymchwilio i leihau gwariant cyfalaf trwy gyflwyno gwlyptiroedd lluniedig yn ogystal ag edrych ar ffyrdd gwell o ddinistrio hadau chwyn yn y broses wahanu gyfredol trwy gompostio a defnyddio triniaeth wres a biodreulwyr.

O ganlyniad i’r prosiect, mae cwmni Power & Water yn datblygu unedau triniaeth ar y fferm yn seiliedig ar faint buches.

Meddai John Owen, rheolwr y prosiect: “Rydym wrth ein bodd yn croesawu’r gweinidog gan ein bod yn teimlo ein bod yn datblygu datrysiad amgylcheddol gwirioneddol ar gyfer ffermydd o bob maint.

“Ein gweledigaeth hirdymor fyddai i ni greu canolfan ar gyfer arfer amgylcheddol gorau yma yn y Gelli Aur.”

Ychwanegodd Gareth Morgan, Prif Weithredwr Power & Water: “Rydym ni yng nghwmni Power & Water wrth ein bodd gyda pherfformiad y prosiect cydweithredol hwn sy’n dod â buddion amgylcheddol enfawr i Gymru a gweddill y Byd.

“Ni fyddai’r allbynnau wedi cael eu cyflawni oni bai am y bartneriaeth hon a chefnogaeth cyflenwyr a budd-ddeiliaid.”

Meddai Lesley Griffiths, Gweinidog yr Amgylchedd, Ynni a Materion Gwledig:  "Pleser o’r mwyaf oedd ymweld â’r Gelli Aur i glywed mwy am y prosiect Slyri sy'n anelu at fynd i'r afael yn uniongyrchol â’r broblem ddifrifol o lygredd amaethyddol.   
 
“Rwyf wedi cynnig rheoliadau i’w cyflwyno ledled Cymru gyfan ym mis Ionawr er mwyn helpu i fynd i'r afael â'r mater. 
 
“Mae'r prosiect yn ategu nodau'r rheoliadau arfaethedig ac mae ganddo'r potensial i gyfrannu'n sylweddol at amddiffyn ansawdd dŵr tra’n helpu'r diwydiant i fynd i’r afael â'r heriau mae’n ei wynebu wrth leihau llygredd."

Bydd modd i weld cynnydd a'r datblygiadau yn ein diwrnod agored ar 30 Fedi

<https://businesswales.gov.wales/farmingconnect/cy/croesawu-disgwyliadau-amgylcheddol-newydd>